مردودی در جهان، قبولی در ایران ، ایمنی X33 کراس با کدام خط کش سنجیده می گردد؟ - مجله حیات

بیت ران، مانی حدادی: ماجرا از آنجایی آغاز شد که لاتین انکپ (Latin NCAP یک موسسه مستقل ارزیابی ایمنی خودرو برای آمریکای لاتین و کارائیب) در نخستین نتایج خود بر پایه پروتکل سخت گیرانه تر 2026، چری تیگو 2 را که در ایران با نام X33 کراس مونتاژ و عرضه می گردد، ارزیابی کرد و هیچ ستاره ای به آن نداد.

نتایج ایمنی X33 کراس

این کراس اوور در حفاظت از سرنشین بزرگسال و کودک امتیاز صفر درصد گرفت، آن هم با وجود چهار کیسه هوا و کنترل پایداری الکترونیکی که روی نسخه آمریکای لاتین استاندارد است و ظاهراً تفاوتی با نمونه ایرانی ندارد. به گزارش این مؤسسه، در برخورد از جلو ساختار بدنه و فضای پا پایدار نماند، فشار زیادی به قفسه سینه راننده وارد شد و خطر آتش سوزی هم شناسایی شده است.

حفاظت از عابر پیاده 49 درصد بود و مجموعه ایمنی فعال هم از نگاه کارشناسان، ناقص ارزیابی شد. جالب اینکه نسل پیشین همین خودرو، یعنی تیگو 3، حدود شش سال پیش در همان مؤسسه باز هم صفر ستاره گرفته بود.

چند روز بعد به طرزی کاملاً اتفاقی، ویدئوی آزمون تصادف X33 کراس را در مرکز آزمون ایمنی و کیفیت خودرو (AQS) منتشر شد و روایت دیگری ساخته شد. سازه قابل قبول، درها در برخورد باز نشدند و بعد از تصادف باز می شدند، نشتی سوخت دیده نشد و آدمک ها بدون مشکل از خودرو خارج شدند. حتی همین نتایج هم کامل نیست و به گزارش رسانه ها فقط شاخص های برخورد از جلو را نشان می دهد. چیزی از برخورد آفست، مقدار تغییر شکل کابین و عملکرد کیسه های هوا گفته نشده است. یک خودرو، دو آزمون و دو نتیجه کاملاً متضاد.

ایمنی X33 کراس: تناقض ها آغاز شد

در این میان یک نکته از خود نتیجه ها هم عجیب تر است؛ زمان بندی. آزمون X33 کراس در مرکز AQS مدت ها پیش اجرا شده بود، ولی تا وقتی صفر ستاره لاتین انکپ خبرساز نشد، نه ویدئویی از آن دیده شد و نه عددی از آن به گوش خریداران رسید. گزارش و تصاویر آزمون حدود یک هفته بعد از انتشار نتایج لاتین انکپ بیرون آمد.

پرسش ساده ای که از این ماجرا می ماند این است که اگر آزمون ایرانی نتیجه ای درخشان بود، چرا خودروساز آن را هنگام عرضه، در تبلیغات یا در کاتالوگ منتشر نکرد؟ اگر قرار است نتیجه آزمون ایمنی فقط وقتی دیده گردد که خبر بدی از بیرون می رسد، پس جزئی از اطلاع رسانی به خریدار نیست و بیشتر شبیه دفاعیه است. خریدار یکی از پرفروش ترین کراس اوورهای بازار حق دارد پیش از خرید بداند خودرویش در تصادف چه می نماید، نه بعد از آنکه یک مؤسسه خارجی آبروی خودرو را ببرد.

تفاوت آزمون ها

البته می گردد بخشی از تناقض را شرح داد. آزمون ایرانی بر پایه استانداردهای حداقلی است و فقط قبول یا رد دارد، نه ستاره. برخورد از جلو در آن با سرعت 56 کیلومتر بر ساعت انجام می گردد، در حالی که لاتین انکپ همین آزمون را با 64 کیلومتر بر ساعت اجرا می نماید. این 8 کیلومتر اضافه یعنی انرژی برخوردی حدود 30 درصد بیشتر، و برای بدنه ای که مرز ایمنی اش باریک است همین کافی است که حساب ها به هم بخورد.

ولی همین شرح هم پرسش بزرگ تری را پیش می کشد. اگر خودرویی که در معیار مستقل جهانی صفر می گیرد، در معیار داخلی با سربلندی قبول می گردد، آن معیار چقدر می تواند ایمنی را بسنجد؟ این را هم نباید فراموش کرد که خودرو را خود خودروساز به آزمایشگاه فرستاده و ویدئو و گزارش را هم خودش منتشر نموده است. جزئیاتی مثل مقدار تغییر شکل کابین، عملکرد کیسه های هوا و نتیجه کامل برخورد آفست هنوز شفاف در دسترس عموم نیست.

شاید ما اشتباه می کنیم، اما…

بیایید اینطوری فکر کنیم که اصلاً قضیه اینطوری باشد که خودروی ایرانی بسیار باکیفیت تر از نسخه فروخته شده در آمریکای لاتین است. شاید مهندسان ما در خط مونتاژ، بدنه ای محکم تر و جوشی اصولی تر از نمونه چینی ساخته اند و لاتین انکپ بدشانس بوده که با نسخه ضعیف تر طرف شده است.

اما حافظه صنعت خودروی ایران کوتاه نیست. اردیبهشت 1403 تصویر واژگونی یک X55 پرو در محور قم-کاشان منتشر شد و پلیس راهور دلیل را جدا شدن اکسل عقب خاطرنشان کرد. بخشنامه ای که مدیران خودرو به نمایندگی ها فرستاده بود نشان می داد شرکت از ایراد جوش در یک تیراژ معین از اکسل ها خبر داشته و برطرف آن را به مراجعه خود مالکان سپرده بود. تاریخ آن بخشنامه 27 فروردین، یعنی پیش از حادثه بود.

همان ایراد در خارج از ایران هم تکرار شد. بهار 2024 در مالزی اکسل یک اُمودا 5 (همان فونیکس FX) شکست و چری برای 600 دستگاه طرح ایمنی پیشگیرانه اجرا کرد. دوباره همین چند وقت پیش هم تصاویری منتشر شد که نشان می داد کل مجموعه اکسل عقب یک فونیکس FX دوباره در مالزی، با فنرها، لوله های ترمز و هر دو چرخ، از شاسی جدا شده و روی زمین مانده است.

با چنین پیشینه ای، شاید ایرانی اش بهتر است را با کنایه ای غلیظ تر بخوانید.

ایمنی X33 کراس: این وسط حاکمیت کجای ماجراست؟

سال ها خودروهای ایرانی برای آزمون تصادف به اروپا، چین و روسیه فرستاده می شدند و مرکز AQS پس از تأخیرهای مکرر، در آذر 1404 افتتاح شد. قرار بود هیچ خودرویی بدون موفقیت در این آزمون مجوز فراوری انبوه نگیرد، حتی واردات بالای 500 دستگاه. با این حال رئیس پلیس راهور در ماه های اخیر با گلایه گفت با وجود راه اندازی مرکز، هنوز حتی یک خودروی فراوری داخل در آن آزمایش نشده است.

او پیش تر هم گفته بود که در نبود ابزار سنجش، حذف پراید، 405 و سمند از خط فراوری را با تحلیل آمار تصادف ها انجام داده اند، یعنی ایمنی خودرو با شمارش جان باختگان سنجیده می شد. حالا مرکز هست، ولی آزمون کم شدت است، نتیجه اش را خودروساز منتشر می نماید و کسی نمی پرسد چرا میان قبولی ما و مردودی جهان این همه فاصله است!

در کانال آپارات خبرنگاران ببینید: